MỤC LỤC
Lời nói đầu
Chương 1. Động lực giúp bạn tập trung ghi nhớ
1. Tư duy ghi chép
2. Tìm kiếm WIIFM của bạn
3. Vận hành chức năng của não bộ để ghi nhớ
Chương 2. Các phong cách học tập vận dụng kỹ năng ghi nhớ
1. Kỹ năng ghi nhớ - nghe, nhìn, cảm nhận
2. Các mẫu hình và bảng kê mẫu hình tư duy cá nhân
3. Bảng kê mẫu hình tư duy cá nhân
4. Cách vận dụng kỹ năng ghi nhớ trong từng phong cách học tập khác nhau
5. Vận dụng kỹ năng ghi nhớ trong từng phong cách học tập khác nhau
Chương 3. Cải thiện kỹ năng ghi nhớ theo mô hình Gregorc
1. Mô hình Gregorc
2. Vận hành mô hình Gregorc để cải thiện kỹ năng ghi nhớ
Chương 4. Các phương pháp ghi nhớ hiệu quả

LỜI NÓI ĐẦU
Ebook miễn phí tại : www.SachMoi.net
ó phải bạn ghi nhớ khuôn mặt một ai đó nhưng bạn không nhớ tên họ? Đã bao giờ
bạn ước bài thuyết trình của mình trôi chảy hơn và bạn không cần phải nhìn vào giấy
liên tục không? Kỹ năng ghi nhớ rất quan trọng với tất cả mọi người, nó góp phần tạo
nên thành công cho bạn - cả trong công việc và cuộc sống. Nhiều năm qua, các chuyên gia
đã viết rất nhiều sách, băng đĩa và tổ chức các hội thảo về kỹ năng ghi nhớ nhằm cải thiện
trí nhớ cho con người. Liệu phương pháp ấy có mang lại hiệu quả không? Đã bao giờ bạn
áp dụng một phương pháp ghi nhớ nào sau khi đọc xong một cuốn sách hoặc tham dự buổi
hội thảo về kỹ năng ghi nhớ chưa? Quan trọng hơn là bạn có muốn sử dụng chúng không?
Việc hiểu biết và sử dụng các kỹ năng đó có ảnh hưởng lớn tới cuộc đời bạn không?

C

Cuốn sách này giải thích những kỹ năng ghi nhớ cốt lõi – những thứ tạo ra sự khác biệt
lớn nhất. Tất cả các lớp học về kỹ năng ghi nhớ sẽ không đem lại hiệu quả nếu những gì họ
giảng dạy không phù hợp với phong cách của bạn. Bạn nhất định phải thấy giá trị của các kỹ
năng đó và phải thực sự hào hứng tiếp thu trước khi bạn sử dụng chúng.
Chúng ta học và ghi nhớ những thứ quan trọng cho cuộc sống của chúng ta - không chỉ
là sự tồn tại về mặt vật chất, mà còn là sự tồn tại về mặt cảm xúc, tính chuyên nghiệp, thậm
chí là sự tồn tại của những mối quan hệ. Nếu tôi tin rằng để thành công tôi cần phải trở
thành bậc thầy về kỹ thuật mới thì chắc chắn tôi sẽ có rất nhiều động lực để học những thứ
đó.
Larry Squire, nhà nghiên cứu tâm lý học - thần kinh tại University of California, San
Diego đã tiến hành một cuộc thăm dò các bộ phận cấu thành của não bộ liên quan đến việc
xử lý thông tin và học tập. Ông phát hiện ra một bộ phận mới gọi là chân hải mã
(hippocampus), nằm ở não trước, nó đóng vai trò thiết yếu trong việc sắp xếp ký ức. Giáo
sư Robert Sylwester, nhà nghiên cứu tại University of Oregon tin rằng vùng chân hải mã
hoạt động như một thủ lĩnh cân nhắc tầm quan trọng của thông tin, sắp xếp và lưu trữ nó.
Nếu vùng chân hải mã cho rằng thông tin có giá trị, nó sẽ tự động đặt thông tin vào khu
vực lưu trữ lâu dài tại tân vỏ não (neo-cortex). Nếu nghiên cứu của Sylwester là đúng thì
nó sẽ là một sự xác nhận mạnh mẽ khẳng định tầm quan trọng của việc khám phá lợi ích cá
nhân hay “Có gì trong đó cần thiết cho tôi” (What's In It For Me – WIIFM). Nếu không
phải vì “có gì trong đó cần thiết cho tôi” thì vùng chân hải não không bao giờ nhận ra tầm
quan trọng của một thông tin, vì thế sẽ chẳng bao giờ lưu trữ thông tin đó ở vùng trí nhớ
lâu dài.

Chương 1
Động lực giúp bạn tập trung ghi nhớ
1
TƯ DUY GHI CHÉP
Ebook miễn phí tại : www.SachMoi.net
ạn được sinh ra như một “Cỗ máy học hành”. Bạn đã học những kỹ năng mới ngay từ
khi chào đời, và mỗi ngày trôi qua bạn đều được học thêm những điều mới. Bạn
không chỉ tiếp thu kiến thức mới liên tục, mà còn phải học cách thích nghi với những
thông tin mới, những tình huống mới khi bạn tiếp nhận chúng. Cả hai kỹ năng học hỏi và
thích nghi đều được phát triển dựa vào việc bạn bị thúc đẩy như thế nào và bị “khơi dậy”
cảm xúc ra sao trong những tình huống đó. Vì thế, nếu bạn muốn bắt kịp sự thay đổi chóng
mặt của xã hội này thì ngoài việc sử dụng những kỹ năng bạn có, bạn cần phải liên tục tìm
kiếm động lực để hành động.

B

Hãy nhìn lại những thành tựu của bạn. Như nhiều người khác, bạn tập đi (hay nói một
cách hoa mỹ là bạn trở thành bậc thầy của nghệ thuật bước đi). Khi được khoảng một tuổi,
chân bạn lẩy bẩy không vững và ngã hàng trăm lần trước khi chập chững những bước đầu
tiên, nhưng bạn đã có mục đích - bạn muốn mình có thể bước đi. Lên hai tuổi, bạn khao
khát được khám phá, tương tác và kiểm soát môi trường xung quanh, điều đó đưa bạn đến
việc học giao tiếp bằng lời nói. Lên năm tuổi, bạn đã nói được khoảng 90% từ vựng của
người lớn. Lên bảy tuổi, bạn đã thành thạo một trong những kỹ năng học tập khó khăn và
phức tạp nhất của con người đó là tập đọc. Não bộ của bạn chỉ ra cách liên kết giữa các ký tự
với cách phát âm, tiến tới việc đọc nhiều từ chỉ trong một giây.
Trong suốt những năm đầu đời, bạn đã tiếp thu một lượng lớn thông tin, nhờ vậy các kỹ
năng của bạn phát triển một cách phi thường. Nhưng tại sao bạn lại làm được điều đó? Có
phải vì bạn được thưởng một món đồ chơi mới mỗi khi bạn nói được một từ hoặc sử dụng
thành thạo một kỹ năng không? Có lẽ là không. Vậy thì điều gì đã khiến bạn học tập phi
thường đến thế? Điều gì đã tạo động lực cho bạn nhiều thế?
Ở độ tuổi đó, bạn bị thúc đẩy một cách bản năng để xét xét mọi vật, khám phá mọi điều
thú vị mới mẻ và tiếp cận mọi kỹ năng mới – chỉ đơn giản là để thỏa mãn ham muốn tìm

tòi học hỏi của bạn. Nói một cách ngắn gọn là bạn học vì các lợi ích của việc học. Khi sinh
ra, bạn đã được mặc định rằng sẽ tham gia vào thế giới này với động cơ học hành sẵn có và
bạn hành động dựa trên động cơ đó, ngay từ những giây phút đầu tiên bạn sinh ra.

Động lực của bạn càng mạnh mẽ thì bạn càng ghi nhớ tốt

Để bắt kịp sự thay đổi chóng mặt của xã hội này, bạn cần:
Sử dụng khả năng của bạn
Liên tục tìm kiếm động lực để hành động.
Giờ đây, bạn vẫn phải học những thông tin mới với một tốc độ phi thường nếu như bạn
muốn mình làm chủ những thay đổi xung quanh. Bất kể đó là viết một bài luận mới - một
nhiệm vụ phát sinh ở nơi làm việc, hay phải học một thứ gì mới không hề dễ dàng - bạn cần
những kỹ năng và kiến thức mới để khiến mọi thứ vận hành.
Theo kịp những thay đổi hàng ngày cũng có thể coi là một việc quá tải. Có bao nhiêu
tạp chí và báo cáo phải đọc, phải sử dụng thành thạo những công nghệ mới và theo kịp sự
phát triển không ngừng của các chương trình phần mềm mới ra đời hoặc mới cập nhật cần
phải học hoặc xem lại.
Thật đáng tiếc là một số người có những trải nghiệm tiêu cực ở trường học và họ bị coi
như những người “học dốt” hay “chậm hiểu”. Cho dù bạn không bị gán những cái mác tồi
tệ như thế, nhưng rất có thể bạn cũng có những suy nghĩ tiêu cực về bản thân như là: “Tôi
không thể học toán; tôi đọc chậm; tôi ghét phát biểu”. Đôi khi ở bậc tiểu học, nhiều người
đã mất đi lòng ham muốn, sự hào hứng với việc học. Các hoạt động của chúng ta đều bị
điều khiển, đánh giá và chấm điểm. Sau một vài thất bại, chúng ta sẽ trở nên ít mạo hiểm
hơn, vì chúng ta không dám mạo hiểm nên chúng ta cũng trở nên chậm chạp hơn. Nỗi sợ
hãi thất bại đã thế chỗ cho lòng khát khao học hỏi của chúng ta.
Vấn đề là khi bạn kháng cự việc học, bạn cũng ngừng phát triển và khi điều đó xảy ra,
bạn tự đặt ra những giới hạn cho bản thân về những gì bạn có thể đạt được trong cuộc sống.

Để trở thành một người học chủ động, bạn cần thay đổi suy nghĩ bi quan tiêu cực về khả
năng của mình bằng một thái độ tích cực, tự tin rằng bạn có thể học bất cứ điều gì bạn cần
hoặc muốn. Hãy tìm lại những động lực đã từng dẫn dắt bạn khi còn là một đứa trẻ, và bạn
sẽ kiểm soát tốt hơn sự thay đổi trong con người bạn, điều đó sẽ giúp bạn sống và làm việc
hiệu quả hơn, thành công hơn.

Để dẫn đầu những thay đổi, bạn cần học kiến thức mới với một tốc độ phi
thường
Thay đổi suy nghĩ bi quan, tiêu cực về khả năng học tập bằng một thái độ
tích cực, tự tin rằng bạn có thể học bất cứ điều gì bạn muốn.

Nhưng làm sao để tìm lại những động lực từ khi bạn còn là một đứa trẻ? Bạn không còn
là một em bé sơ sinh mắt to tròn ngơ ngác được dẫn dắt bởi thứ khao khát khám phá thế
giới một cách bản năng. Điều gì sẽ khiến bạn hứng thú học hành? Câu trả lời chính là
WIIFM – viết tắt của What's In It For Me, Có gì trong đó cần thiết cho tôi. WIIFM là động
lực thúc đẩy chúng ta làm một việc gì đó - nó là những lợi ích chúng ta có được từ những
hành động của mình.
Trước khi làm bất cứ việc gì, bạn hãy tự hỏi bản thân câu này: “Có gì trong đó cần thiết
cho tôi?”. Từ những việc đơn giản hàng ngày cho đến những quyết định lớn lao, mọi thứ
đều hứa hẹn đem lại lợi ích cho bạn hoặc bạn sẽ không có động lực để thực hiện nó. Đôi khi
WIIFM xuất hiện rất rõ ràng trong tâm trí bạn, nhưng cũng có lúc bạn phải tìm kiếm nó
hoặc thậm chí là phát minh ra nó. Bởi vì đối với cách hoạt động của não bộ con người, việc
tìm ra WIIFM trong mọi tình huống là cực kỳ quan trọng. Và để hiểu tại sao lại như vậy,
chúng ta hãy xem xét kỹ hơn một tác phẩm diệu kỳ của tạo hóa có tên là não bộ.

2
TÌM KIẾM WIIFM CỦA BẠN
ỗi việc bạn làm - bất kể là trong công việc, ở trường học hay trong cuộc sống đều
hứa hẹn đem tới một vài lợi ích nhất định, nếu không bạn sẽ không có động lực để
làm gì cả. Động cơ khiến bạn bắt đầu và tiếp tục thực hiện đến cùng. Có hai loại
động cơ: bên ngoài và bên trong.

M

Khi bạn có được động cơ từ bên ngoài, ham muốn làm điều gì đó của bạn bị ảnh hưởng
bởi ai đó hoặc điều gì đó từ bên ngoài. Động cơ này thường xuất hiện bất ngờ và đôi khi
mang tính tiêu cực. Nó khiến bạn hoàn thành công việc nhanh hơn – để bạn không bị dồn
việc, hay có một tấm bằng thạc sỹ - chỉ để có một chức danh đính kèm tên bạn. Động cơ
bên ngoài có tác dụng trong một thời gian ngắn, nhưng hầu như chẳng có tác dụng gì trong
dài hạn. Bạn có thể gặp phải những trở ngại khi bị tác động bởi động cơ bên ngoài, khi bạn
cố gắng sử dụng những mánh khóe với người khác, bởi vì đó là cách dễ dàng nhất và nhanh
chóng nhất để bạn đạt được mục đích.
1. Phát âm giống như WHIFF-EM

Tìm kiếm WIIFM của bạn
Paulette Thompson vừa là giáo viên vừa là người vợ, người mẹ của năm đứa con.
Paulette đã dạy tiểu học được 17 năm và cô không còn yêu thích công việc đó
nữa. Nhưng sau khi đến tham dự buổi hội thảo của chúng tôi cô đã tìm lại được
niềm yêu thích giảng dạy của mình.
“Khi bắt đầu dạy học, tôi đã rất hào hứng. Tôi thích việc đó. Nhưng nhiều năm
trôi qua có vẻ như việc dạy dỗ đã thay đổi. Mọi người hạ thấp vai trò của giáo
dục, và phụ huynh chẳng hỗ trợ giáo viên nhiều như lúc trước nữa. Từ đó tôi cảm
thấy tuyệt vọng với việc dạy học.”
Hội thảo của chúng tôi được thực hiện dành riêng cho những người làm trong
ngành giáo dục, những kiến thức của buổi hội thảo đã cung cấp cho Paulette
những phương pháp giảng dạy mới. Nó cũng truyền cảm hứng cho cô ấy. “Hội
thảo này đã thay đổi suy nghĩ của tôi. Tôi cảm thấy như mình vừa mới bắt đầu
giảng dạy.”

Nhiệt huyết giảng dạy mà Paulette ảnh hưởng tới cả công việc và gia đình cô.
Những buổi hội thảo sau đó của chúng tôi cô thường cho hai con của mình cùng
tham gia và chồng cô cũng đến tham dự buổi hội thảo cùng họ
“Chồng tôi là một doanh nhân và anh ấy thường làm việc rất nhiều bằng điện
thoại. Khi nhìn thấy sự thay đổi của tôi và các con, anh ấy muốn tìm hiểu xem
chuyện gì đã xảy ra với chúng tôi.”
WIIFM của Paulette đã giúp cô ấy lấy lại niềm vui giảng dạy, sử dụng những
phương pháp mới và hiệu quả hơn. WIIFM của Paulette cũng đem tới cho cô ấy
năng lượng để tiếp tục công việc giảng dạy của mình.
Nếu bạn là trưởng phòng kinh doanh, bạn có thể đề xuất giám đốc thưởng cho nhân
viên bán hàng đạt doanh số cao nhất hoặc cắt giảm tiền lương của những nhân viên hay đi
làm muộn. Trong một thời gian ngắn bạn áp dụng cách này doanh số bán hàng sẽ tăng lên
và không còn trường hợp nhân viên đi làm muộn nữa, nhưng một khi bạn xóa bỏ những
phần thưởng và hình phạt đó, mọi thứ sẽ trở lại tình trạng ban đầu.
Động cơ bên trong đến từ con người bạn, đó là những thứ thuộc về bạn, những thứ
khiến hoạt động của bạn được đền đáp và bạn thấy vui vẻ và hào hứng khi làm việc đó. Bạn
làm việc đó chỉ vì bạn muốn làm. Động cơ bên trong gắn liền với bạn hơn bởi nó là điều
bạn muốn làm cho bản thân mình, chứ không phải những điều bạn làm để làm hài lòng
người khác hoặc những thứ khác bên ngoài bạn. Nếu bạn yêu trường học hay yêu công việc
thì bạn sẽ thấy rất vui vẻ đến trường, đến nơi làm việc hàng ngày. Nếu bạn say mê những
ứng dụng của máy tính thì bạn sẽ thích học và khám phá những hệ thống mới cho công ty
của bạn. Bạn làm, bởi bạn thích điều đó.
Vậy phải làm sao với những thứ bạn phải làm nhưng bạn lại không thích? Bạn tạo động
lực cho mình để làm những việc đó như thế nào, mà không cần sử dụng những động cơ
ngắn hạn bên ngoài bởi vì cuối cùng chúng cũng sẽ mất đi tính dẫn dắt của mình?
Tự đặt ra câu hỏi cho bản thân “Có gì trong đó cần thiết cho tôi?” sẽ giúp bạn khám phá
động cơ bên trong. Bạn cần phải suy nghĩ sâu sắc hơn để vượt qua những đáp án hời hợt
bên ngoài – vốn dĩ sẽ đến dễ dàng hơn.
Chuyển hóa từ động cơ bên ngoài thành động cơ bên trong giúp bạn thực hiện được
những điều bạn nên làm nhưng vẫn còn đắn đo, chẳng hạn như bắt đầu lịch ăn kiêng hay
thói quen tập thể dục. Có thể điều đó không quá quan trọng, nhưng hãy nhớ lại điều chúng
ta đã nói rằng sức khỏe, cảm xúc và học tập đều liên quan đến nhau. Khi một trong các
khía cạnh này bị bỏ qua, nó sẽ ảnh hưởng đến những khía cạnh còn lại. Bạn không thể làm
công việc khi bạn mệt mỏi, uể oải, không tập trung hay có cảm xúc như quả bom đang chờ
bùng nổ.

Động cơ bên trong đến từ bên trong bạn – khiến mỗi hoạt động đều được
đền đáp xứng đáng, vui vẻ và hào hứng
Tự hỏi “Có gì trong đó cần thiết cho tôi?” có thể giúp bạn khám phá động
cơ bên trong

Động cơ bên ngoài tạo động lực cho bạn ăn kiêng và tập thể dục có thể là nỗi lo lắng về
việc những người khác nghĩ gì về diện mạo của bạn hoặc bạn cố gắng giảm cân để mặc vừa
bộ đồ bơi hay động cơ đến phòng tập của bạn để gặp gỡ nhiều người ở câu lạc bộ/phòng tập.
Trong những trường hợp này, bạn đang tập trung vào những lợi ích trước mắt và tìm kiếm
những kết quả nhanh chóng. Cách nghĩ này đã trở thành động lực cho những kế hoạch ăn
kiêng cấp tốc được thực hiện. Nhưng vì kết quả đạt được là ngắn hạn và động cơ xuất phát
từ yếu tố ngoại cảnh, điều đó khiến cho người ăn kiêng nhanh chóng tăng cân trở lại khi họ
ngừng thực hiện kế hoạch.
Suy nghĩ sâu xa hơn, bạn có thể thấy ăn uống điều độ và tập thể dục thường xuyên là
một phần để duy trì sức khỏe của bạn, một việc mà bạn tự giác làm mỗi ngày. Động cơ bên
trong được tạo ra bởi sự ham muốn hoạt động hiệu quả ở trường hoặc ở nơi làm việc. Các
lợi ích - sức khỏe, đầu óc minh mẫn, năng lượng dồi dào và sự tự tin về bản thân sẽ thúc
đẩy hoạt động của bạn đạt được hiệu quả.
Bạn không cần phải tạo động lực cho mọi thứ. Bạn có thể lựa chọn những điều quan
trọng để tập trung thực hiện nó. Bạn có thể chuyển từ động cơ bên ngoài thành động cơ
bên trong và tận hưởng những kết quả lâu dài. Hãy nhớ hỏi bản thân mình “Có gì trong đó
cần thiết cho tôi?” và khi đó bạn sẽ thấy một động lực mạnh mẽ tạo ra sức mạnh cho tinh
thần và bộ nhớ của bạn.

Tập trung vào WIIFM của bạn có nghĩa là chịu trách nhiệm cho lựa chọn
của bạn

Personal satisfaction: sự hài lòng cá nhân challenges: thử thách, thách thức
WIIFM có thể đem tới sự hài lòng tuyệt vời, đồng thời cũng đem lại những thử thách
cho bạn.

3
VẬN HÀNH CHỨC NĂNG CỦA NÃO BỘ
ĐỂ GHI NHỚ
ác phần khác nhau của bộ não đảm nhận những chức năng khác nhau. Điều thú vị là
trí nhớ, cảm xúc và sức khỏe đều nằm ở những phần liên quan đến nhau trong bộ
não - đây là một lý do hợp lý, thuyết phục để giữ cả ba khu vực này cân bằng trong
suốt cuộc đời bạn. Khi trạng thái cảm xúc và sức khỏe của bạn tốt, bạn sẽ dễ dàng để giao
tiếp và thực hiện những mối quan hệ bền vững – bạn ở đỉnh cao. Khi một trong các phần
này mất cân bằng, nó sẽ ảnh hưởng đến khả năng học tập của bạn cũng như các lĩnh vực
khác.

C

Một bộ phận trong bộ não của bạn “quyết định” điều gì là quan trọng

Theo nhà nghiên cứu tâm lý học – thần kinh Larry Squire, vùng não chân hải mã tạm
thời nắm giữ thông tin trong khi bộ não xác định xem thông tin nào quan trọng và có giá
trị, khi đó nó sẽ đặt thông tin vào tân vỏ não thuộc khu vực trí nhớ dài hạn.
Vùng não chân hải mã - một phần nhỏ của não giữa là khu vực đầu tiên xử lý thông tin,
nó đóng vai trò thiết yếu trong việc ghi nhớ. Tiến sỹ Larry Squire, nhà nghiên cứu tâm lý
học – thần kinh tại University of California, Sandiego là người đầu tiên khám phá hệ

thống các bộ phận cấu thành bộ não liên quan đến việc xử lý thông tin và học tập. Theo
Squire, khi vùng chân hải mã xử lý số liệu và sự kiện, nó tạm thời lưu trữ các thông tin đó,
để chờ não bộ xác định xem thông tin đó có quan trọng và giá trị hay không. Nếu đó là
nhưng thông tin quan trọng thì vùng chân hải mã sẽ đặt nó vào những phần riêng biệt của
tân vỏ não để ghi nhớ lâu dài. Nếu thông tin không được coi là quan trọng, nó sẽ nhanh
chóng bị lãng quên. Đây là lý do tại sao việc tìm ra giá trị (WIIFM) trong mọi thứ chúng ta
cần học lại quan trọng đến thế, nó sẽ khiến thông tin được lưu trữ dài hạn trong vùng tân
vỏ não của khu vực trí nhớ.
Tân vỏ não là vùng có kích thước bằng một bàn cờ, dày khoảng ¼ inch, và được “xếp
nếp” cho vừa với đầu của bạn. Lớp “chất xám” này bao phủ các bộ phận bên dưới của bộ não.
Ngai vàng trí tuệ của bạn -vùng tân vỏ não, xử lý các thông điệp một cách nhanh chóng. Lý
luận, tư duy, ra quyết định, hành vi có chủ đích và ngôn ngữ đều được tìm thấy ở tân vỏ
não.
Tân vỏ não bao gồm bán cầu não trái và bán cầu não phải, mỗi bán cầu sẽ đảm nhận
một chức năng khác nhau. Mặc dù có sự tác động qua lại giữa hai bên, nhưng về cơ bản thì
bán cầu não trái là logic, trật tự, tuyến tính và hợp lý. Các chức năng của nó được xã hội và
hệ thống các trường học ưa thích. Ngôn ngữ, kỹ năng đọc – viết, toán học, tiếp thu tiểu tiết
và hiểu biết tính biểu tượng là các hoạt động của não trái.
Não phải không có trật tự, cảm tính, bao quát và ngẫu hứng. Nó hướng tới các yếu tố
phi ngôn ngữ như cảm nhận và cảm xúc, nhận thức không gian, chấp nhận hình dạng và
mẫu hình, âm nhạc, nghệ thuật, màu sắc, sự sáng tạo và trí tưởng tượng.
Bạn sẽ học tốt hơn khi bạn có ý thức sử dụng cả hai bán cầu não trừ khi bạn là một nghệ
sỹ, nhạc sỹ hoặc bạn tập trung vào các lĩnh vực đòi hỏi khả năng sáng tạo cao, nếu không
thì bạn sẽ có xu hướng sử dụng não trái nhiều hơn trong các hoạt động hàng ngày ở trường
hay ở nơi làm việc. Bằng cách tập hợp các hoạt động của bán cầu não phải để thực hiện
những việc phụ thuộc vào não trái, bạn sẽ học nhanh hơn, có khả năng trực giác và sáng
tạo hơn khi xử lý các vấn đề và có thể trải nghiệm những khoảnh khắc thông minh.

Tích hợp các hoạt động của bán cầu não phải để thực hiện những việc phụ
thuộc vào não trái để trở thành một người có khả năng học tốt hơn.
Bán cầu não trái
Logic
Hợp lý
Trật tự, nối tiếp
Tuyến tính
Chi tiết
Ngôn ngữ
Viết
Đọc
Tính toán

Bán cầu não phải
Cảm xúc
Trực giác
Toàn diện
Ngẫu hứng/ không có trật tự
Tổng thể
Âm nhạc
Nhận thức không gian
Sáng tạo
Nghệ thuật

Cuốn sách này đề cập đến tất cả những phương pháp thuộc hoạt động của cả bán cầu
não trái và não phải, điều này khiến việc học hành trở nên dễ dàng hơn và hiệu quả hơn. Vì
vậy khi bạn bắt kịp vòng quay phát triển và cải thiện không ngừng, bạn sẽ muốn học nhiều
điều hơn nữa.
- Học nhiều hơn, hiểu nhiều hơn.
- Hiểu nhiều hơn, ra quyết định tốt hơn.
- Ra quyết định tốt hơn, khả năng thành công cao hơn.
- Thành công hơn, cảm thấy việc học hành thú vị và thỏa mãn hơn.
- … và vòng quay, cứ thế lặp lại.
Sự thật là, đa số chúng ta đều có hệ thần kinh như nhau, giống những người có trí tuệ
nổi tiếng như Leonardo da Vinci hay Albert Eistein - có khoảng 100 tỷ tế bào thần kinh
trong não bộ, mỗi tế bào đều có sợi trục, sợi nhánh và chúng kết nối với những tế bào khác
khi chúng ta học điều gì mới. Số lượng liên kết tạo ra có thể nhiều đến mức không đếm
xuể. Bởi vậy, xét về mặt sinh học, mỗi chúng ta đều có khả năng trở thành một thiên tài.
Trong thực tế, chúng ta chỉ phát triển những phần của não bộ mà chúng ta sử dụng thường
xuyên. Khi chúng ta nghĩ rằng mình cần học điều gì đó để tồn tại hoặc vì lòng đam mê thì
chúng ta sẽ học. Khi chúng ta nhận ra những lợi ích của việc hiểu biết điều gì đó, chúng ta
sẽ cố gắng để hiểu nó. Khả năng tiếp thu những điều mới để thực hiện mục tiêu thực tế là
vô hạn, cho mọi mục tiêu thực tế, là vô hạn. Vì thế kiến thức và trí thông minh của chúng
ta sẽ phát triển thông qua việc nhận thức nhu cầu hiểu biết của chúng ta. Phát triển ham
muốn mạnh mẽ để làm gì đó và nhận thức nó là một nhu cầu thực tế - đó là thứ chúng tôi
gọi là “tìm ra WIIFM của mình”.

Xét về mặt sinh học, mỗi chúng ta đều có khả năng trở thành một thiên tài

Có khoảng 100 tỷ tế bào thần kinh trong não bộ chúng ta, mỗi tế bào đều có các sợi
trục và chúng kết nối mạnh mẽ với những sợi nhánh của các tế bào khác khi chúng ta tiếp
thu kiến thức mới.
Trong câu chuyện dưới đây, Paulette Thompson khám phá WIIFM của cô ấy - một lý do
thuyết phục khiến cô ấy thay đổi những việc mình đang làm. Từ đó, cô ấy tiếp tục trải
nghiệm một sự chuyển biến về cảm nhận và nhận ra rằng mình có những năng lực mà
trước đây mình chưa hề biết đến.
Bạn cảm thấy thế nào về bản thân mình, điều đó sẽ ảnh hưởng tới tất cả những gì bạn
làm. Khi bạn từ bỏ suy nghĩ “tôi không thể học tốt và không có trí nhớ tốt” để khám phá lý
do vì sao bạn phải học, vì sao bạn phải nhớ thì khi đó bạn sẽ được tiếp thêm năng lực để đạt
được mọi điều bạn muốn.
• Lý do khiến bạn thường xuyên quên một việc gì đó là do quá trình bạn lưu giữ chúng
hoặc ghi nhớ chúng diễn ra quá nhanh.Nghiên cứu chỉ ra rằng, phải mất khoảng 8 giây để
thực hiện đầy đủ một hoạt động ghi nhớ thông tin vào bộ nhớ. Bởi vậy, việc tập trung để ghi
nhớ là điều quan trọng hàng đầu để lưu trữ thông tin lâu dài hơn.
Dưới đây là một vài gợi ý giúp các bạn cải thiện kỹ năng ghi nhớ
• Tập trung: Khi bạn gặp một người và bỗng dưng quên mất tên họ là gì, mặc dù bạn vẫn
nhớ họ sống ở đâu, làm nghề gì và một vài chuyện liên quan đến họ. Chuyên gia tâm lý
thần kinh giải thích rằng điều này là có cơ sở vì bộ não của chúng ta dễ nhớ lại những
thông tin gần hơn. Để tăng khả năng ghi nhớ, hãy tập luyện bằng cách tập trung và dành
sự chú ý vào mọi thứ xảy ra một cách chi tiết.
• Nhắc lại: Nếu bạn cảm thấy khả năng ghi nhớ của mình bị suy giảm, hãy tập thói quen
nhắc lại. Ví dụ nhắc lại tên của người bạn quen, nhắc lại bài học hay các kế hoạch làm việc

mà bạn đã lên. Trong cuộc sống hàng hãy sử dụng khả năng ghi nhớ để sắp xếp các vật dụng
trong gia đình một cách gọn gàng, ngăn nắp, ví dụ như đặt kính vào đúng vị trí hoặc khóa
cửa sau khi vào nhà.
• Giữ bình tĩnh: Stress vốn được biết là một nguyên nhân làm giảm khả năng ghi nhớ.
Bạn thường cảm thấy rất khó để nhớ được một việc gì nếu đang ở trong trạng thái căng
thẳng hoặc stress. Nếu gặp phải những tình huống này bạn nên cố gắng giữ bình tĩnh và hít
thở một hơi thật sâu để thư giãn trước khi tiếp tục việc ghi nhớ.
• Chơi trò chơi trí tuệ: Việc giải câu đố hoặc chơi giải ô chữ có thể cải thiện đáng kể trí
nhớ của bạn và giúp bạn ghi nhớ nhanh hơn. Điều này có được là do trong quá trình vận
dụng trí não để giải câu đố thì hầu hết các khớp thần kinh của bạn đều được kích hoạt, đặc
biệt là ở các khu vực bộ nhớ. Theo một nghiên cứu khoa học, những người tham gia chơi
một trò chơi trên máy tính điều độ trong khoảng 6 năm sẽ cải thiện rất nhiều trí nhớ của
họ và giúp họ tập trung cao độ hơn
• Làm chủ một kỹ năng mới: Theo kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học Thụy Điển
cho thấy rằng, khi bạn học hỏi và làm chủ được một kỹ năng, hoạt động mới như: đọc sách,
trượt tuyết, đan khăn, thêu vá… cũng là một biện pháp tối ưu để tăng cường sự tập trung và
khả năng ghi nhớ bạn.
• Tập luyện thể dục: Các nhà nghiên cứu cho rằng, việc luyện tập thể dục sẽ mang lại lợi
ích không nhỏ đối với đời sống tinh thần của bạn. Ngoài ra, nó còn có tác động tích cực rất
lớn tới bộ nhớ của bạn. Luyện tập thể dục, thể thao thường xuyên có thể giúp làm tăng kích
thước não và tăng khả năng ghi nhớ của não bộ. Vì thế, việc đi bộ khoảng 20 - 30 phút mỗi
ngày không chỉ giúp bạn thoải mái hơn mà còn nâng cao khả năng tập trung và ghi nhớ.

Chương 2
Các phong cách học tập vận dụng kỹ năng ghi nhớ
1
KỸ NĂNG GHI NHỚ - NGHE, NHÌN, CẢM
NHẬN
AK là viết tắt của Vision - Thị giác, Auditory - Thính giác và Kinesthetic - Vận động.
Đây là một trong những kỹ năng được sử dụng phổ biến nhất để đánh giá cách thức
học tập. VAK là thước đo lượng thông tin chúng ta thu nhận được và nó được xây
dựng quanh các giác quan của chúng ta - những gì chúng ta nhìn, nghe và cảm nhận.
Chúng ta sử dụng cả ba giác quan này để học tập và làm việc, nhưng trong đó có một giác
quan nổi trội được chúng ta sử dụng nhiều hơn. Dưới đây là chi tiết.

V

Thị giác
Những người học bằng thị giác cần nhìn thấy thông tin, bất kể dưới dạng viết hay bảng
biểu, tranh vẽ hoặc các dạng thức hỗ trợ thị giác. Họ có thể ghi nhớ những gì được nhìn
thấy và có khả năng tái hiện lại bằng hình ảnh. Người học bằng thị giác cần một bức tranh
lớn và có mục tiêu rõ ràng. Họ dùng những cách diễn đạt như “vẽ lại…” “trông có vẻ như…”
“thấy rằng…” và “tập trung vào…”
Thính giác
Chắc hẳn bạn đã biết về những người học bằng thính giác, nghe và phát âm là những
yếu tố cần thiết với họ. Họ học như thể họ có một cái máy ghi âm trong đầu và họ có khả
năng ghi nhớ chính xác những thông tin đã nghe được. Họ có thể bắt chước giọng và cách
nói chuyện của người khác. Họ tiếp thu tốt khi nghe giảng và biết vận dụng thông tin để nói
chuyện với người khác. Bạn có thể thấy những người học bằng thị giác thường sử dụng cách
diễn đạt như “nghe có vẻ như…”, “ gióng lên một hồi chuông (về…)”, “nghe…”, “tôi nghe rõ
anh đang nói…”.
Vận động/ Xúc giác
Thực hành là phương pháp học tốt nhất cho những người học bằng vận động/xúc giác.

Họ học thông qua những trải nghiệm và hành động thực tế. Họ ghi nhớ cảm giác và ấn
tượng tổng thể về thông tin. Họ thường nói những điều như “nắm lấy khái niệm”, “thử làm
cái này”, “tôi rất cảm động”, “ nó gợi lên trong tâm trí tôi”. Những người học bằng xúc giác
thích vận dụng kiến thức thông qua hoạt động thực tế để tìm kiếm thông tin.

VAK đánh giá cách chúng ta tiếp nhận thông tin

Đọc xong những mô tả trên bạn sẽ biết mình thuộc kiểu nào. Nhận ra phong cách học
tập của các học viên sẽ giúp giáo viên, huấn luyện viên dễ dàng tiếp cận học viên hơn. Đặc
biệt là nó rất hữu ích trong việc giúp phát triển khả năng giao tiếp và gia tăng các mối quan
hệ. Nhưng mô hình VAK không chỉ dừng lại ở đó mà Dawna Markova, một chuyên gia về
phong cách học tập và là đồng tác giả của How your Child is Smart (Conari Press,
Emeryville, Calif. 1992) đã đưa mô hình VAK vươn lên một tầm cao hơn: Bà nhấn mạnh
rằng, chúng ta sử dụng cả ba phương pháp (thị giác, thính giác và xúc giác) nhưng với
những trật tự khác nhau, từ đó dẫn tới ba trạng thái nhận thức khác nhau. Bà gọi các trật tự
này là “các mẫu hình tư duy cá nhân”. Dưới đây là cách vận hành của các mẫu hình tư duy.

2
CÁC MẪU HÌNH VÀ BẢNG KÊ MẪU HÌNH
TƯ DUY CÁ NHÂN
ẫu hình tư duy cá nhân phản ánh cách thức chúng ta thu nhận thông tin, lưu trữ
nó trong não tái hiện lại và cuối cùng là thể hiện nó. Khi chúng ta học, thông tin sẽ
đi qua ý thức, sau đó là tiềm thức và cuối cùng là vô thức. Bà Markova nhận định
rằng, chúng ta học tốt nhất khi thông tin đi theo thứ tự này.

M

Ý thức là cách chúng ta sắp xếp và định giá thông tin mới, ở bước này chúng ta cần sự
tập trung và nhanh nhẹn. Tiềm thức là trạng thái cân nhắc thông tin, đặt câu hỏi về nó và
xem xét mức độ phù hợp của nó với những gì chúng ta đã được học trước đó. Ở trạng thái
này, chúng ta đi qua đi lại giữa những luồng suy nghĩ khác nhau. Trạng thái vô thức là nơi
mọi thứ chìm vào đó - thông tin được kết hợp với các kiến thức đã học trước đó, chúng ta
nhìn thấy toàn bộ vấn đề, và tạo ra các mối liên hệ với những kinh nghiệm/ trải nghiệm
trong quá khứ. Ở trạng thái này, chúng ta kiểm nghiệm và sáng tạo, sắp xếp và sắp xếp lại
thông tin theo những trật tự khác nhau. Chúng ta thường say sưa và tĩnh lặng trong trạng
thái này.

Khi chúng ta tiếp nhận thông tin, nó đi qua những trạng thái khác nhau của
ý thức
Ý thức (nhanh nhẹn và tập trung): Sắp xếp và định giá thông tin mới –
working magic…

Tiềm thức (từ nhanh nhẹn tới say sưa): Cân nhắc thông tin, đặt câu hỏi về nó và xem

xét mức độ phù hợp của nó với những gì đã học trước đó.
Vô thức (say sưa và tĩnh lặng): thông tin chìm sâu và tích hợp; chúng ta thấy bức tranh
tổng thể và tạo ra các mối liên hệ
Markova gọi mô hình VAK là “những kênh tri giác”mà não bộ sử dụng để xử lý thông
tin - mỗi kênh chịu trách nhiệm về một trạng thái. Với người này, hình ảnh là thứ đầu tiên
được tiếp nhận thông qua thị giác tiếp cận bằng ý thức, thính giác là trạng thái tiềm thức và
vận động là trạng thái vô thức. Tuy nhiên với người khác sẽ có cách thức khác, trong đó
vận động là trạng thái ý thức, thính giác là trạng thái tiềm thức và thị giác là trạng thái vô
thức. Có sáu cách kết hợp khác nhau - nghĩa là có sáu phương pháp khác nhau. Chúng ta
học tốt nhất khi kiến thức mà giáo viên truyền tải phù hợp với mẫu hình tư duy của chúng
ta.

3
BẢNG KÊ CÁC MẪU HÌNH TƯ DUY CÁ
NHÂN
Chỉ dẫn:
Với mỗi câu hỏi, hãy chọn một câu trả lời bạn thấy đúng nhất. Đánh dấu vào các ký tự
trong ngoặc đi kèm với đáp án bạn chọn. Sauk hi hoàn thành bảng hỏi, hãy liệt kê các ký tự
này vào bảng tổng hợp ở cuối.
Ví dụ, nếu đáp án bạn chọn có ký tự (U, V), hãy đánh dấu vào cả cột U và V. Sau khi
hoàn thành bảng hỏi, bạn hãy tính tổng của mỗi cột ký tự. Cột ký tự với tổng điểm cao nhất
sẽ đại diện cho mẫu hình tư duy của bạn.

Bảng hỏi
• Bạn ghi nhớ điều gì dễ dàng nhất?
A: Những gì được nói ra, câu chuyện tiếu lâm, lời bài hát, tên người, chức danh; tôi ghi
nhớ bằng cách nhắc đi nhắc lại điều đó. (U, V)
B: Những gì được nhìn thấy hay đọc được, khuôn mặt người khác, diện mạo của ai đó;
tôi ghi nhớ bằng cách viết đi viết lại điều đó. (Z, Y)
C: Những gì được làm hay trải nghiệm, cảm nhận hoặc mùi hương của thứ gì đó; tôi ghi
nhớ bằng cách làm đi làm lại điều đó. (X, W)
• Điều gì bạn ghi nhớ dễ dàng nhất sau khi xem một bộ phim, một chương trình truyền
hình hoặc ...